Ułatwienia dostępu
PL EN
28.10 / Czwartek / godz. 08:45

Międzynarodowa konferencja naukowa „Miasto i pamięć”

\ Dla dorosłych
\ Dla nauczycieli
\ Dla seniorów

Międzynarodowa konferencja naukowa „Miasto i pamięć”: Call for Papers

Od czasów oświecenia coraz intensywniej rozwijała się głębsza i bardziej masowa świadomość historyczna, czego następstwem był rozkwit nauk historycznych i wytwarzanie nowych kultur pamięci. Pamięć jest obecnie jedną z kluczowych kategorii badawczych w naukach historycznych. Pozwala opisać to, co służyło konstrukcji normatywnych i formatywnych wersji przeszłości. Aktem pamięci mogła być np. (re)konstrukcja minionej rzeczywistości w dziełach o tematyce historycznej, zbieranie artefaktów i ich prezentacja, budowa pomnika czy gmachu oraz miejska ceremonia upamiętniania. Mediami pamięci były m.in. dobra kultury, które pośredniczyły w przekazywaniu pamięci o wydarzeniu i były inspiracją do tworzenia nowych narracji. Miasta w Europie Środkowej i Wschodniej przez swą wielokulturowość były szczególnym miejscem, gdzie budowanie dominującej kultury pamięci i proces zapominania pobudzały powstanie innych, alternatywnych kultur pamięci, a także jednostkowej i grupowej „przeciw-pamięci” bazującej na różnorodności etnicznej, religijnej i kulturowej.

 

Kultura pamięci, definiowana jako „wszelkie rodzaje tekstów, obrazy i zdjęcia, obrazy, zabytki, budowle, święta, rytuały oraz symboliczne i mityczne formy wyrazu […]” (Christoph Cornelißen), wypełniała i wypełnia  w dużym stopniu sferę publiczną. Współtwórcy tej kultury: władcy, politycy, urzędnicy, architekci, artyści, pisarze, historycy, konserwatorzy, a także jej użytkownicy, czerpiąc ze skarbnicy przeszłości, opisując historię, upamiętniając, kultywując tradycję i przebudowując przestrzeń miasta dokonywali ciągłych adaptacji, reinterpretacji, zestawiania, praktykowali bricolage i pastisz, szukali analogii i wpisywali się w odkrywane na nowo dawne tradycje. Te praktyki pamięci łączyło zorientowanie na potrzeby teraźniejszości i przyszłości danej grupy. Były one też częścią tego, co dziś nazywamy „identity politics”, czyli strategii politycznej związanej z manipulacją przekonaniami dotyczącymi tożsamości grupowych.

Celem konferencji jest przyjrzenie się różnym przejawom istnienia i rozwoju kultur pamięci w miastach Europy Środkowej i Środkowo-Wschodniej od końca osiemnastego wieku przez przełomowy XIX w., zacierające się w „żywej” pamięci dwudziestolecie międzywojenne, po dzień dzisiejszy. Zapraszamy historyków, historyków sztuki i architektury oraz  kulturoznawców do składania propozycji referatów, w których poruszone zostaną następujące zagadnienia:

  1. konstruowanie, praktykowanie i narzucanie kultury pamięci w miastach, a także sprawczość społeczna różnych mediów pamięci (tablice, muzea i wystawy, pomniki, dzieła historyczne itp.);
  2. wpływ kultury pamięci na miejskie tożsamości lokalne, narodowe, religijne, etniczne, genderowe itp. oraz na tworzenie się nowych kodów kulturowych;
  3. tworzenie popularnej idei dziedzictwa poprzez upraszczaniu przekazu;
  4. kultury pamięci i uwrażliwione na przeszłość tożsamości jako broń w politycznej walce o legitymizację władzy i hegemonię przestrzenną, o prawo do istnienia różnych społeczności i o tworzenie wyodrębnionych, często niedostępnych z zewnątrz struktur przestrzennych i społecznych (gettoizacja, gentryfikacja),
  5. i w końcu pytanie o to, czy miasta tworzyły swoje własne, niezależne od państw kultury pamięci (np. poprzez miejskie muzea, pomniki i tablice, zawartość wystaw i księgozbiorów).

 

Konferencja odbędzie się w dniach 28‒29 października 2021 r. online poprzez aplikację Zoom. Językami konferencji będzie angielski i polski.

Językami konferencji są:

Język angielski i polski

Organizatorami konferencji są:

Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk

Muzeum Miasta Gdyni

Komitet organizacyjny:

dr hab. Jacek Friedrich, prof. UGd

dr Aleksander Łupienko

Rada Naukowa konferencji:

dr hab. Rafał Makała, prof UGd

prof. dr hab. Włodzimierz Mędrzecki

prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska

prof. dr hab. Jacek Purchla

dr hab. Magdalena Saryusz-Wolska

prof. dr hab. Krzysztof Stefański

dr inż. arch. Marek Stępa

dr hab., Agnieszka Zabłocka-Kos, prof. UWr.

Program konferencji „Miasto i Pamięć”, 27–29 października 2021 r.
27.10.2021
8:45–9:00
Otwarcie
9:00–9:30
Wykład
Ella Chmielewska, Warsaw Afterimages: Memory and Poetry in Ruins
10:00–12:00 Kultura pamięci w autonomicznej Galicji (moderacja: Aleksander
Łupienko)
Tomasz Kargol,
Upamiętnianie historii Polski w przestrzeni miast powiatowych
autonomicznej Galicji (1861-1918)
Marzena Woźny, O odzyskiwaniu zaginionej pamięci. Archeologia a tożsamość Krakowa w
XIX wieku
Elżbieta Lang,
Pamięć na cokołach – dyskusja wokół krakowskich pomników
Adrianna Sznapik, Miłośnictwo miast – kreowanie pamięci lokalnej i ogólnonarodowej na
przykładzie Krakowa i Lwowa.
12:30–14:00 Konkurencyjne kultury pamięci przed 1914 r. (moderacja: Piotr Korduba)
Heidi Hein-Kircher, Forging the Polish substitute capital: Local memory politics in
autonomous Lwów
Paweł Lesisz, Pomniki Michaiła Murawiowa, carycy Katarzyny II i Adama Mickiewicza w
Wilnie na przełomie XIX i XX wieku. Powstanie – funkcja – znaczenie
Tomasz Jacek Lis, Deislamizacja przestrzeni miejskiej na Półwyspie Bałkańskim w XIX
wieku na przykładzie Sarajewa i Belgradu
15:00–17:00 Polityka pamięci w miastach II Rzeczpospolitej (moderacja: Hanna
Grzeszczuk-Brendel)
Włodzimierz Mędrzecki, Polonizacja przestrzeni publicznej Wilna w okresie
międzywojennym
Marcin Jarząbek, Podzielone miasto, a ramy pamięci państw „Nowej Europy”: Cieszyn 1920
1938
Makary Górzyński, Legioniści Feniksa: przestrzenie pamięci oficjalnej w międzywojennej
odbudowie Kalisza
Marcin Szerle, Międzywojenna Gdynia – kształtujące się miasto w procesie budowania
kultury pamięci
28.10.2021
9:00–9:30 Wykład
Małgorzata Praczyk, Między obsesją a fascynacją. Świadectwa pamięci w przestrzeniach
miejskich współczesnych, polskich miast
9:30–10:00 Wprowadzenie
Aleksander Łupienko, Miasta dziewiętnastego wieku a kultury pamięci
10:30–13:00 Pamięć a miejsca w mieście (moderacja: Magdalena Praczyk)
Piotr Korduba,
Mediować pamięcią. Przypadek Dzielnicy Cesarskiej/Zamkowej/
Uniwersyteckiej w Poznaniu (1910–2021)
Paulina Korneluk, Między triumfem a martyrologią – kreacja i mitologizacja zamojskich
fortyfikacji od XVII wieku do współczesności
Maria Jonik, Pomnik Mikołaja Kopernika we Wrocławiu a tworzenie kultury pamięci miasta.
Możliwe interpretacje
Hanna Kozińska-Witt,
Nie-pamięć. Rzecz o Krakowie jako mieście portowym
Hanna Grzeszczuk-Brendel, Prywatność pamięci w przestrzeni publicznej
14:00–16:30 Przemiany pamięci i tożsamości przez wieki (moderacja: Marcin Szerle)
Maciej Falski, Przestrzenie i praktyki (nie)pamięci w przestrzeni małych miasteczek
Zamojszczyzny
Anna Kobylińska, Kuźnia – klatka – widmo. Bazy (nie)pamięci miasta Turčiansky Sväty
Martin
Lilia Tsyganenko, The memory of the past in multi-ethnic space of the southern Bessarabia
Paul Zalewski,
Resocjalizacja przez zapomnienie. Zmienne narracje tożsamościowe w historii
Frankfurtu nad Odrą
Wiesław Skrobot, Kody przestrzeni. Uśpione potencjały rozwojowe przedmieść niektórych
miast dawnego Oberlandu

najbliższe wydarzenia

Wszystko, co dobre szybko się kończy! Ferie dobiegają końca, ale to wcale nie musi być zła perspektywa! Wręcz przeciwnie: niektórzy zaczynają myśleć już o wakacjach… W ostatni dzień…

Historia Gdyni, jak każda porządna historia, ma wiele wątków. Jedne są bardzo ważne, inne mniej; jedne są wyraźne, inne ukryte. U początków Gdyni łatwo uchwycić wątki najważniejsze:…

Międzynarodowemu przeglądowi triennale miniatury tkackiej, który odbywa się w naszym Muzeum już od trzydziestu lat, towarzyszą dwie wystawy. Jedną z nich jest prezentacja zwycięskich prac. Druga zaś…